Kuşadası Sahillerinde Üzen Gelişmeler: Deniz Kaplumbağaları Hayatını Kaybediyor
Aydın’ın gözde turizm merkezlerinden Kuşadası, son günlerde deniz canlıları açısından endişe verici bir tabloyu gözler önüne serdi. Bölge kıyılarında sadece bir hafta içerisinde üç deniz kaplumbağasının ölü olarak bulunması, çevre sakinlerinde ve ilgili sivil toplum kuruluşlarında büyük üzüntüye neden oldu. Bu trajik olaylar, deniz ekosisteminin hassasiyetini ve korunması gereken canlılara yönelik tehditleri bir kez daha gündeme taşıdı.
Ölü Bulunan Kaplumbağaların Türleri ve İlk Tespitler
Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) tarafından kamuoyu ile paylaşılan bilgilere göre, ölü bulunan deniz kaplumbağalarından ikisi karaya vurmuş haldeyken, bir tanesi Kuşadası Sahil Güvenlik Komutanlığı ekiplerinin başarılı bir operasyonuyla denizden çıkarıldı. Yapılan incelemelerde, hayatını kaybeden canlılardan birinin Yeşil Deniz Kaplumbağası (Chelonia mydas), diğer ikisinin ise nesli tehlike altındaki Caretta caretta (İribaşlı Deniz Kaplumbağası) olduğu tespit edildi. Yapılan ilk otopside, kaplumbağaların bedenlerinde herhangi bir darp izi veya yara tespit edilmedi. Bu durum, ölüm nedenlerinin daha çok çevresel faktörler veya insan kaynaklı etkiler olabileceği ihtimalini güçlendirdi.
Deniz Kaplumbağası Ölümleri: Hedef Dışı Av ve Diğer Tehditler
EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, son bir haftada yaşanan deniz kaplumbağası ölümlerinin ardındaki muhtemel nedenlere dikkat çekti. Sürücü’ye göre, kaplumbağaların büyük balıkçı teknelerinin kullandığı ağlara takılarak, yani “hedef dışı av” olarak yakalanıp boğulmuş olabileceği değerlendiriliyor. Balıkçılık faaliyetleri sırasında yanlışlıkla ağlara yakalanan deniz kaplumbağaları, nefes almak için su yüzeyine çıkamayınca yaşamlarını yitirebiliyor. Bu durum, sürdürülebilir balıkçılık yöntemlerinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
Plastik Atıklar ve Sürat Tekneleri de Risk Oluşturuyor
Bahattin Sürücü, deniz kaplumbağalarının karşı karşıya olduğu diğer tehlikelere de değindi. Denize atılan plastik ve naylon gibi atıkların, kaplumbağalar tarafından denizanası sanılarak yutulması ve bu durumun sindirim sistemlerini tıkaması da ölüm nedenleri arasında yer alıyor. Ayrıca, yüksek hızla seyreden teknelerin kaplumbağalara çarpması da can kayıplarına yol açabiliyor. Sürücü, deniz ekosisteminin korunması için herkesin sorumluluk alması gerektiğini vurgulayarak, “Denizler bu nadir canlıların yaşam alanlarıdır. Özellikle denizle iç içe olan insanların bu konuda daha duyarlı olmaları, kıyılarımıza ve denizlerimize plastik atık atmamaları, sürat tekneleriyle seyir halinde iken dikkatli olmaları büyük önem taşıyor.” ifadelerini kullandı.
Bilimsel Çalışmalar Başlatıldı: Popülasyonun Geleceği İçin Umut
Yaşanan bu olumsuz gelişmelerin ardından, hayatını kaybeden deniz kaplumbağalarından örnekler toplandı. Ölçüleri, doku ve keratin örnekleri alınarak, DNA analizi yapılmak üzere Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Oğuz Türkozan’a gönderildi. Yapılan incelemelerde, ölen Caretta carettalardan birinin dişi olduğu, Sahil Güvenlik ekiplerince denizden çıkarılan diğer Caretta caretta’nın ise 122 cm boyunda erişkin bir erkek olduğu belirlendi.
Erkek Caretta Caretta Kaybının Önemi ve İklim Değişikliğinin Etkileri
Prof. Dr. Oğuz Türkozan, özellikle erkek bir Caretta caretta’nın ölmesinin popülasyonun geleceği açısından üzücü olduğunu belirtti. Türkozan, erkek bireylerin çiftleşme dönemlerinde genetik çeşitliliği artırmada kritik rol oynadığını ve deniz kaplumbağalarının eşeysel olgunluğa ulaşmasının 25-30 yıl sürdüğünü hatırlattı. Günümüzde iklim değişikliği nedeniyle dişi ağırlıklı popülasyonların beklendiği bir dönemde, Kuşadası’nda ölen bu erkek bireyin kaybının, türün devamlılığı açısından önemli bir kayıp olduğunu vurguladı. Bu tür bilimsel çalışmaların, deniz kaplumbağası ölümlerinin nedenlerini daha iyi anlamak ve gelecekte alınması gereken önlemleri belirlemek açısından büyük önem taşıdığı kaydedildi.
