İzmir‘in Karabağlar ilçesinde yaşanan olay, benzer durumda olan binlerce vatandaşa emsal teşkil edecek önemli bir hukuki kararla sonuçlandı. Gecekondusuna yaptığı ekleme nedeniyle hem adli hem de idari olmak üzere iki farklı ceza ile karşı karşıya kalan bir vatandaşın, belediye tarafından kesilen 980 bin TL’lik imar cezası mahkeme tarafından iptal edildi.
Aynı Eylem, İki Farklı Ceza: Hukuka Aykırı Uygulamaya Mahkemeden Dur!
Karabağlar’da ikamet eden K.F. isimli vatandaş, mevcut konutuna ruhsatsız bir ekleme yapması üzerine Karabağlar Belediyesi’nin hedefi oldu. Belediyenin encümen kararıyla yıkım kararı alınan yapıya, aynı zamanda astronomik bir idari para cezası kesildi. Bununla da yetinilmeyen vatandaş hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunuldu ve mahkeme süreci sonucunda verilen hapis cezası para cezasına çevrildi.
Ancak vatandaşın avukatı Mehmet Harun Elçi aracılığıyla idare mahkemesine taşıdığı süreçte, evrensel hukuk ilkelerinden biri olan ‘non bis in idem’ (aynı fiilden dolayı iki kez yargılanmama veya cezalandırılmama) ilkesi gündeme geldi. Mahkeme, aynı eylemden dolayı hem adli makamlarca hem de idari makamlarca ceza verilemeyeceğine hükmederek, belediyenin kestiği 980 bin TL’lik imar cezasını hukuka aykırı buldu ve iptal etti.
‘Çifte Cezalandırma Yoktur’ İlkesi Vurgulandı
Verilen kararı değerlendiren Avukat Mehmet Harun Elçi, bu kararın Türkiye’deki benzer durumlar için bir dönüm noktası olduğunu belirtti. Elçi, yaptığı açıklamada şu önemli noktalara dikkat çekti:
- “Evrensel bir hukuk ilkesi olan ‘non bis in idem’ gereğince, aynı fiilden dolayı bir kişi iki kez cezalandırılamaz. Türk Ceza Kanunu’nun 184. maddesi kapsamında ‘imar kirliliğine neden olma’ suçundan cezalandırılan bir şahsa, idari yoldan tekrar ağır para cezaları kesilmesi hukuki dayanaktan yoksundur.”
- “Mahkemeler, bu tür çifte standartlı ve hukuka aykırı cezalandırmaları iptal etme eğilimindedir. Bu karar da bu durumu net bir şekilde ortaya koymuştur.”
Vatandaşlar Mağdur Edilmemeli, Haklarını Aramalı
Avukat Elçi, kaçak yapı yapanların tamamının rant odaklı hareket etmediğini vurgulayarak, özellikle dar gelirli vatandaşların yüz binlerce liralık cezalarla mağdur edildiğini dile getirdi. Vatandaşların, belediyeden aldıkları encümen kararlarına karşı sessiz kalmamaları gerektiğini belirten Elçi, şu çağrıda bulundu:
“Vatandaşlarımızın bu konuda bilinçli olmaları, kendilerine tebliğ edilen encümen kararlarına karşı idare mahkemelerinde iptal davası açmaktan çekinmemeleri gerekmektedir. Aldığımız bu emsal karar, vatandaşlarımızın haksız ve çifte cezalarla mağdur edilmesinin önüne geçerek, hukuk devletinin temel prensiplerini güçlendiren bir nitelik taşımaktadır. Hak arama özgürlüğünü kullanmaktan çekinmeyin.”
Bu önemli yargı kararı, haksız yere çifte cezalandırmayla karşı karşıya kalan birçok vatandaş için umut ışığı olurken, hukukun üstünlüğünü bir kez daha gözler önüne serdi. habermarket.com.tr olarak, vatandaşların hukuki hakları konusunda farkındalık yaratmaya devam edeceğiz.
